อันว่า นิติกรรม นั้นเคือการแสดงเจตนา ซึ่งมีหลากหลายแบบ ดังนั้น นิติกรรม ในการแสดงเจนาต่างๆไม่ใช่เพียงแค่สัญญา ต้องให้ผู้รู้จริงอย่างเราจึงจะทำให้ นิติกรรม ของท่านมั่นใจได้ว่าถูกตั้ง หากท่านยังไม่เข้าใจในความหมายของ นิติกรรม จะขอกล่าวให้ฟังดังนี้

นิติกรรม (legal transaction[1] หรือ juristic act[2]) และ สัญญา (contract) เป็นความผูกพันของบุคคลในทางกฎหมาย เกิดขึ้นจากความสมัครใจของบุคคลเหล่านั้นเอง คู่กับนิติเหตุ (legal cause) ซึ่งเป็นความผูกพันที่บุคคลมิได้สมัครใจให้เกิด แต่กฎหมายบัญญัติให้เกิด ทั้งนิติกรรมและนิติเหตุส่งผลให้บุคคลเป็นหนี้และมีสิทธิเรียกร้อง

นิติกรรมและสัญญานั้นเป็นวิวัฒนาการของนิติทฤษฎีในกฎหมายระบบซีวิลลอว์แบบเยอรมัน ประเทศซีวิลลอว์ซึ่งอ้างอิงระบบกฎหมายเยอรมัน เช่น ประเทศญี่ปุ่น และประเทศไทย จะมีนิติสัมพันธ์แบบนิติกรรมและสัญญา ขณะที่ในนิติทฤษฎีอื่นของระบบซีวิลลอว์ เช่น แบบฝรั่งเศส จะรู้จักแต่สัญญา ไม่มีการแบ่งแยกเป็นนิติกรรมและสัญญา ดังจะได้ศึกษากันต่อไปข้างหน้า อนึ่ง ทฤษฎีเกี่ยวกับสัญญาในกฎหมายระบบคอมมอนลอว์ก็แตกต่างจากของระบบซีวิลลอว์พอสมควรด้วย

นิติกรรมและสัญญาตามระบบกฎหมายไทยอยู่ในบังคับแห่ง ป.พ.พ. บรรพ 1 หลักทั่วไป ลักษณะ 4 นิติกรรม และบรรพ 2 หนี้ ลักษณะ 2 สัญญา ซึ่งบางตำราเรียก “กฎหมายลักษณะนิติกรรมและสัญญา” (Law of Legal Transactions and Contracts) หรือมักเรียกสั้น ๆ ว่า “กฎหมายลักษณะสัญญา” (Law of Contracts) จัดเป็นส่วนหนึ่งของกฎหมายแพ่ง

ในระบบการศึกษานิติศาสตร์ในสถาบันอุดมศึกษาไทย กฎหมายลักษณะนิติกรรมและสัญญานั้นร่ำเรียนกันถัดจากความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับกฎหมายและระบบกฎหมาย กฎหมายลักษณะบุคคล และกฎหมายลักษณะหนี้ตามลำดับ

ตำรานี้ว่าด้วยนิติกรรมและสัญญาตามกฎหมายแพ่งไทยเท่านั้น ไม่รวมถึงกฎหมายปกครองและกฎหมายระหว่างประเทศ และเพื่อประโยชน์ในการศึกษากฎหมายลักษณะนิติกรรมและสัญญา ตำรานี้จึงแบ่งส่วนดังนี้

ภาคที่ 1   บททั่วไป: ว่าด้วยนิยาม ลักษณะ ความเป็นมา ทฤษฎี หลักการ และประเภทของนิติกรรมและสัญญา

ภาคที่ 2   นิติกรรม: ว่าด้วยนิติกรรม ตั้งแต่การเกิด ความเป็นไป และความสิ้นสุดลง

ภาคที่ 3   สัญญา: ว่าด้วยสัญญา ตั้งแต่การเกิด ความเป็นไป และความสิ้นสุดลง

ภาคที่ 4   ความคุ้มครองพิเศษ: ว่าด้วยกฎหมายพิเศษซึ่งให้ความคุ้มครองบุคคลในการทำนิติกรรมและสัญญาบางประเภท

อนึ่ง เพื่อประโยชน์ในการศึกษา ตำรานี้ได้แทรกศัพท์กฎหมายที่เป็นภาษาอังกฤษหรือภาษาอื่นไว้ด้วย ศัพท์เหล่านี้อ้างอิงประมวลกฎหมายแพ่งเยอรมัน ญี่ปุ่น หรือฝรั่งเศส ซึ่งเป็นแม่แบบ ป.พ.พ. เป็นหลัก

ตำรานี้ยังแทรก ฎ. บางฉบับไว้ด้วย แต่พึงทราบว่า ในระบบซีวิลลอว์ (civil law) ซึ่งเป็นระบบกฎหมายที่ใช้ในประเทศไทยนั้น คำพิพากษาไม่เป็นกฎหมาย เป็นเพียงการปรับใช้กฎหมายเป็นรายกรณีไปเท่านั้น

Show Comments